Rodzaje kaset samouczek

1. VHS — Video Home System

Typ: analogowy zapis wideo na taśmie magnetycznej
Wprowadzony: 1976, JVC
Szerokość taśmy: 12,65 mm (½ cala)
Wymiary kasety: ok. 187 × 103 × 25 mm
Systemy: PAL, SECAM, NTSC
Zapis: analogowy, helikalny
Tryby: SP, LP, w części urządzeń także EP
PAL: 625 linii systemowych / 576 aktywnych linii obrazu
Rozdzielczość pozioma sygnału VHS: około 240 linii TV
Dźwięk: liniowy mono/stereo lub VHS Hi-Fi stereo w odpowiednich urządzeniach
Zastosowanie: magnetowidy domowe, kamery VHS, archiwizacja programów telewizyjnych.

VHS był najpopularniejszym domowym formatem wideo. Przy digitalizacji PAL typowym formatem przechwytywania jest 720 × 576, 25 kl./s z przeplotem (50 pól/s). Nie oznacza to jednak, że VHS rzeczywiście zawiera 720 pikseli szczegółów.

2. VHS-C — Compact VHS

Typ: analogowy
Taśma: 12,65 mm — dokładnie tej samej szerokości co VHS
Wymiary kasety: ok. 92 × 59 × 23 mm
Standard obrazu: taki sam jak VHS
Rozdzielczość pozioma: około 240 linii TV dla zwykłego VHS-C
Zastosowanie: głównie kamery kompaktowe
Odtwarzanie: kamera VHS-C lub adapter VHS-C → VHS.

VHS-C nie jest innym systemem zapisu obrazu. To przede wszystkim mniejsza kaseta wykorzystująca technologię VHS.

3. S-VHS — Super VHS

Typ: analogowy
Wprowadzony: 1987
Taśma: 12,65 mm
Wymiary kasety: zasadniczo takie jak VHS
Rozdzielczość pozioma: około 400 linii TV
Sygnał: ulepszony względem VHS, z większym pasmem luminancji
Wyjście preferowane: S-Video (Y/C)
Dźwięk: liniowy oraz w odpowiednich urządzeniach Hi-Fi stereo.

S-VHS oferuje zauważalnie więcej szczegółów niż VHS. Podczas digitalizacji warto korzystać z S-Video, jeżeli magnetowid i urządzenie przechwytujące mają takie złącze.

4. Betamax

Typ: analogowy
Producent systemu: Sony
Wprowadzony: 1975
Szerokość taśmy: ½ cala, ok. 12,65 mm
Wymiary kasety: ok. 156 × 96 × 25 mm
Systemy: PAL/SECAM/NTSC zależnie od rynku
Zastosowanie: domowe nagrywanie wideo
Zapis: helikalny analogowy.

Betamax był głównym konkurentem VHS. Mimo podobnego przeznaczenia kaseta Beta nie jest kompatybilna z VHS.

5. Video 2000 / V2000

Typ: analogowy
Producenci: Philips i Grundig
Wprowadzony: 1979
Szerokość taśmy: ½ cala
Kaseta: dwustronna
System: przede wszystkim europejski PAL/SECAM
Charakterystyczna cecha: możliwość odwrócenia kasety podobnie jak kasety audio.

Jedna z najbardziej interesujących konstrukcji ery analogowego wideo. W zależności od kasety i trybu można było uzyskać bardzo długi czas nagrania.

FORMATY 8 mm
6. Video8

Typ: analogowy
Wprowadzony: 1985
Szerokość taśmy: 8 mm
Wymiary kasety: ok. 95 × 62,5 × 15 mm
Rozdzielczość pozioma: około 240 linii TV
Systemy: PAL/NTSC
Dźwięk: najczęściej AFM
Zastosowanie: kamery konsumenckie.

Kaseta jest dużo mniejsza od VHS-C. Video8 stał się bardzo popularny w kamerach Sony i innych producentów.

7. Hi8

Typ: analogowy
Szerokość taśmy: 8 mm
Wymiary: takie jak Video8
Rozdzielczość pozioma: około 400 linii TV
Zapis: ulepszony analogowy Video8
Dźwięk: AFM; w części urządzeń dodatkowe możliwości PCM
Preferowane wyjście przy digitalizacji: S-Video.

Hi8 można w pewnym uproszczeniu porównać do relacji S-VHS względem VHS – zwiększono jakość zapisywanego obrazu.

8. Digital8

Typ: cyfrowy
Producent: Sony
Wprowadzony: 1999
Taśma: 8 mm, wykorzystuje nośniki rodziny Video8/Hi8
Standard zapisu: DV
PAL: 720 × 576
Klatkaż: 25 kl./s, 50 pól/s
Przepływność DV: ok. 25 Mb/s dla wideo
Transfer: IEEE 1394 / FireWire / Sony i.LINK
Rozmiar materiału DV: około 13 GB na godzinę.

Ogromną zaletą części kamer Digital8 jest możliwość odtwarzania analogowych kaset Video8 i Hi8. Nie wszystkie modele Digital8 to potrafią.

FORMATY DV
9. MiniDV

Typ: cyfrowy
Wprowadzony: połowa lat 90.
Szerokość taśmy: 6,35 mm (¼ cala)
Wymiary kasety: około 66 × 48 × 12 mm
Kodek: DV
PAL: 720 × 576
NTSC: 720 × 480
Wideo: około 25 Mb/s
PAL: 25 kl./s / 50 pól/s
Dźwięk: najczęściej PCM 16 bit/48 kHz, możliwe również inne tryby DV
Transfer: FireWire / IEEE 1394
Objętość: około 13 GB/h.

W przypadku MiniDV najlepszą metodą zabezpieczenia materiału DV jest cyfrowy transfer przez FireWire, bez niepotrzebnego przechodzenia przez analog.

10. DVCAM

Producent: Sony
Typ: profesjonalny cyfrowy DV
Taśma: 6,35 mm
Obraz PAL: 720 × 576
Wideo: DV25, około 25 Mb/s
Dźwięk: cyfrowy PCM
Kasety: małe i duże warianty
Zastosowanie: telewizja, reportaż, produkcja profesjonalna.

DVCAM wykorzystuje szerszy ślad na taśmie i większą prędkość przesuwu niż konsumencki DV, zwiększając odporność zapisu na błędy taśmy.

11. DVCPRO

Producent: Panasonic
Typ: profesjonalny cyfrowy
Rodzina: DV
Podstawowa wersja: DVCPRO25
Bitrate wideo: ok. 25 Mb/s
Taśma: 6,35 mm
Próbkowanie koloru: 4:1:1 w DVCPRO25
Zastosowanie: przede wszystkim telewizja i ENG.

Format został zaprojektowany z myślą o intensywnej eksploatacji profesjonalnej.

12. DVCPRO50

Typ: profesjonalny cyfrowy
Bitrate wideo: około 50 Mb/s
Próbkowanie koloru: 4:2:2
Rozdzielczość SD: związana ze standardem 625/50 lub 525/60
Zastosowanie: telewizja, produkcja studyjna i profesjonalna.

DVCPRO50 zapisuje więcej informacji niż DVCPRO25 i zapewnia znacznie lepsze parametry koloru.

BETACAM
13. Betacam SP

Producent: Sony
Wprowadzony: 1986
Typ: profesjonalny analogowy komponentowy
Szerokość taśmy: ½ cala
Kasety: Small i Large
Rozdzielczość pozioma: około 340 linii TV
Zapis: komponentowy analogowy
Zastosowanie: telewizja, studia, ENG.

Przez wiele lat był jednym z podstawowych profesjonalnych standardów telewizyjnych.

14. Digital Betacam — DigiBeta

Producent: Sony
Wprowadzony: 1993
Typ: profesjonalny cyfrowy
Szerokość taśmy: ½ cala
Kompresja: około 2:1
Próbkowanie: 4:2:2
Kwantyzacja: 10-bit
Bitrate wideo: około 90 Mb/s
Audio: cyfrowe PCM
Kasety: Small i Large.

Digital Betacam stał się jednym z najważniejszych standardów profesjonalnego archiwum telewizyjnego SD.

15. Betacam SX

Producent: Sony
Wprowadzony: 1996
Typ: cyfrowy profesjonalny
Kompresja: MPEG-2 4:2:2 Profile@Main Level
Bitrate wideo: około 18 Mb/s
Próbkowanie: 4:2:2
Taśma: ½ cala
Zastosowanie: przede wszystkim telewizja i produkcja newsowa.

Betacam SX miał ograniczyć ilość danych przy zachowaniu jakości odpowiedniej dla profesjonalnej produkcji telewizyjnej.

FORMATY PROFESJONALNE STARSZEJ GENERACJI
16. U-matic

Producent: Sony
Wprowadzony: 1971
Typ: analogowy
Szerokość taśmy: ¾ cala (19 mm)
Kasety: duże i małe
Zastosowanie: telewizja, przemysł, edukacja, instytucje, archiwa
Odmiany: m.in. Low Band, High Band i SP.

U-matic jest łatwo rozpoznawalny po dużej, masywnej kasecie. W przypadku starych archiwów przed odtworzeniem szczególnie ważna jest ocena kondycji taśmy.

FORMATY AUDIO
17. Compact Cassette / MC

Typ: analogowy audio
Wprowadzona: 1963, Philips
Szerokość taśmy: 3,81 mm
Prędkość: 4,76 cm/s
Ścieżki: stereo lub mono
Typy taśm:
Type I – ferric,
Type II – chrome/high bias,
Type III – ferrochrome,
Type IV – metal.

Do archiwizacji warto stosować WAV lub FLAC, np. 24-bit/48 lub 96 kHz, jeśli cały tor nagraniowy to uzasadnia.

18. Taśma szpulowa — Reel-to-Reel

To nie jest kaseta, lecz otwarta taśma magnetyczna na szpuli.

Typ: analogowy audio
Typowe szerokości: ¼ cala, ale profesjonalnie stosowano także szersze taśmy
Popularne prędkości: 4,75; 9,5; 19; 38 cm/s, a w zastosowaniach profesjonalnych również 76 cm/s
Konfiguracje: mono, stereo, wielościeżkowe
Zastosowanie: domowe nagrania, radio, studia nagraniowe, archiwa.

Przed digitalizacją trzeba ustalić przede wszystkim prędkość, liczbę ścieżek, kierunek zapisu i stan fizyczny taśmy.

19. MicroMV

Producent: Sony
Wprowadzony: 2001
Typ: cyfrowe wideo
Kaseta: wyjątkowo mała
Szerokość taśmy: ok. 3,8 mm
Kompresja: MPEG-2
Bitrate: około 12 Mb/s
Zastosowanie: bardzo małe kamery Sony.

MicroMV nie jest MiniDV i wymaga odpowiedniej kamery MicroMV.

20. MiniDisc

MiniDisc w rzeczywistości nie jest kasetą magnetyczną.

Producent systemu: Sony
Wprowadzony: 1992
Nośnik: magnetooptyczny
Średnica dysku: 64 mm
Obudowa: około 68 × 72 × 5 mm
Kompresja: ATRAC
Pojemność klasycznych MD: zwykle 60, 74 lub 80 minut
Zastosowanie: muzyka, nagrania terenowe, radio, wywiady.

Późniejszy Hi-MD rozszerzył możliwości systemu i umożliwił większe pojemności.

21. DAT — Digital Audio Tape

Pełna nazwa: Digital Audio Tape
Typ: cyfrowy audio
Wprowadzony: 1987
Szerokość taśmy: 3,81 mm
Mechanizm: zapis helikalny na małej kasecie
Typowe parametry: 16 bit / 48 kHz lub 44,1 kHz; dostępne były również inne tryby
Zastosowanie: studia, radio, nagrania koncertowe, mastering, archiwa.

DAT był profesjonalnym i półprofesjonalnym cyfrowym formatem audio o bardzo wysokiej jak na swoje czasy jakości.

Najważniejsze parametry porównawcze
Format Analog/cyfra Taśma Typowa jakość / zapis
VHS analog 12,65 mm ~240 TVL
VHS-C analog 12,65 mm ~240 TVL
S-VHS analog 12,65 mm ~400 TVL
Betamax analog 12,65 mm zależna od odmiany
Video8 analog 8 mm ~240 TVL
Hi8 analog 8 mm ~400 TVL
Digital8 cyfra 8 mm DV25, PAL 720×576
MiniDV cyfra 6,35 mm DV25, PAL 720×576
DVCAM cyfra 6,35 mm DV25
DVCPRO cyfra 6,35 mm 25 Mb/s
DVCPRO50 cyfra 6,35 mm 50 Mb/s, 4:2:2
Betacam SP analog 12,65 mm ~340 TVL
Digital Betacam cyfra 12,65 mm ~90 Mb/s, 10-bit 4:2:2
Betacam SX cyfra 12,65 mm MPEG-2, ~18 Mb/s
U-matic analog 19 mm profesjonalne SD
MC analog audio 3,81 mm 4,76 cm/s
MicroMV cyfra ~3,8 mm MPEG-2, ~12 Mb/s
DAT cyfra audio 3,81 mm m.in. 16-bit/48 kHz
MiniDisc cyfra dysk MO ATRAC

Rodzaje kaset
Rodzaje kaset